Argomento delle Troiane

versione pdf

Ὑπόθεσις Τροάδων

Μετὰ τὴν Ἰλίου πόρθησιν ἔδοξεν Ἀθηνᾷ τε καὶ Ποσειδῶνι τὸ τῶν Ἀχαιῶν στράτευμα διαφθεῖραι, τοῦ μὲν εὐνοοῦντος τῇ πόλει διὰ τὴν κτίσιν, τῆς δὲ μισησάσης τοὺς Ἕλληνας διὰ τὴν Αίαντος εἰς Κασάνδραν ὕβριν.

Οἱ δὲ Ἕλληνες κληρωσάμενοι περὶ τῶν αἰχμαλώτων γυναικῶν τὰς ἐν ἀξιώμασιν ἔδωκαν Ἀγαμέμνονι μὲν Κασάνδραν, Ἀνδρομάχην δὲ Νεοπτολέμῳ, Πολυξένην δὲ τῷ Ἀχιλλεῖ. Ταύτην μὲν οὖν ἐπὶ τῆς τοῦ Ἀχιλλέως ταφῆς ἔσφαξαν, Ἀστυάνακτα δὲ ἀπὸ τῶν τειχῶν ἔρριψαν. Ἑλένην δὲ ὡς ἀποκτενῶν Μενέλαος ἤγαγεν, Ἀγαμέμνων δὲ τὴν χρησμῳδὸν ἐνυμφαγώγησεν. Ἑκάβη δὲ τῆς μὲν Ἑλένης κατηγορήσασα, τοὺς ἀναιρεθέντας δὲ κατοδυραμένη καὶ τὸν Ἀστυάνακτα κηδεύσασα πρὸς τὰς Ὀδυσσέως ἤχθη σκηνάς, τούτῳ λατρεύειν δοθεῖσα.

.

Compito per giovedì

platone-vs-cicerone

Nel file allegato (clicca qui sopra) traduci il testo di Platone dalla Repubblica a sinistra e scrivi un testo di commento in cui confronti le sue strutture lessicali e sintattiche con quelle della traduzione di Cicerone collocata a fianco, già affrontata nei mesi scorsi dal De re publica, in cui Scipione Emiliano cita esplicitamente l’opera platonica. Puoi tralasciare nel commento gli interventi dialogici presenti in entrambi i testi.

 

Verifica formativa

 

  1. Analizza queste forme (lemma, modo, tempo, persona o caso-genere-numero) e volgile all’attivo o passivo

ἵστασο; γελωμένοις; νικᾷς; πληροῖ; γελῶ; πληροῦτε; ἵστη; ἵστης; ἵει; μισείσθων; ἵεσο; τιθεῖσι: ἵεσθαι; ἱεῖσαν; ζημιοῦ;

  1. Analizza queste forme e volgile al singolare o plurale

ἦτε; δύνασθε; ϕησί; ἴτω; μίγνυτε; ἠγάπας; ϕάθι; ἐκάθηντο; κείσθων; εἶεν; ἦ; ζευγνύοιο; ἱέντι; διδῶσθε; ἱστῶσι; πληρῶσι; εἰῶμεν; ἴοιτε; ἔστε; ἔϕη; ἱᾶσι

  1. Volgi queste forme dal presente all’imperfetto o viceversa

τιθέασι; ἐκάλει; ἡδύνατο; ᾔειν; ἀξιοῦται; ἦσαν; καθῆντο; ἐζεύγνυμεν; ἱέμεθα; ἵστασο; ἑώρα; ἱᾶσι;

Concordanze presente imperfetto

sistema verbale greco

Riepilogo sui tempi

Ottativo dei verbi contratti

participi dei verbi contratti

coniugazione atematica sintesi

Participi presenti attivi dei verbi atematici

imperfetto

presente-imperfetto

verbi atematici radicali

radici bisillabiche

Compito delle vacanze 2B

Greco

Svolgi le versioni del volume 1 degli Esercizi

p. 449 n. 18 e p. 532 (con esercizi annessi)

e impara a memoria i temi dei seguenti verbi (i numeri fanno riferimento all’elenco del Manuale da p. 412 a p. 426)

Elenco verbi

Italiano

Leggi interamente Siddharta di Hermann Hesse e svolgi il questionario (da portare entro la fine di gennario)

Puoi scaricare il testo integrale qui

Siddharta

Questionario

 

Eventualmente puoi dare una risposta unica per più domande.

  1. In questo romanzo Hesse cerca di imitare la cadenza narrativa delle leggende orientali. Indica quali sono gli accorgimenti stilistici che contribuiscono a creare quest’atmosfera arcana.
  2. Indica almeno un esempio di discorso indiretto libero, di anafora, di metafora.
  3. Indica le principali ellissi e sommari presenti nel romanzo.
  4. Perché Siddharta non vuole seguire Gotama?
  5. Che cosa rappresenta l’uccello nella gabbia?
  6. Chi sono gli “uomini-bambini”?
  7. Cosa rappresenta il fiume per il protagonista?
  8. Metti a confronto i personaggi di Govinda e Siddharta.
  9. Cerca di spiegare il significato della visione di Govinda mentre bacia la fronte di Siddharta.

 

 

Compito delle vacanze 5 C

Greco: traduci le versioni 13-14 a pp. 272-273 di Τριάκοντα, svolgendo per iscritto un’analisi completa delle forme verbali.

Latino: traduci i testi seguenti

Tacito, Annales, XV, 62-64: la morte di Seneca

  1. Ille interritus poscit testamenti tabulas; ac denegante centurione conversus ad amicos, quando meritis eorum referre gratiam prohiberetur, quod unum iam et tamen pulcherrimum habeat, imaginem vitae suae relinquere testatur: cuius si memores essent, bonarum artium famam fructum constantis amicitiae laturos. Simul lacrimas eorum modo sermone, modo intentior in modum coercentis ad firmitudinem revocat, rogitans «Ubi praecepta sapientiae, ubi tot per annos meditata ratio adversum imminentia?» Cui enim ignaram fuisse saevitiam Neronis? Neque aliud superesse post matrem fratremque interfectos quam ut educatoris praeceptorisque necem adiceret.

 

Prohiberetur: quale deve essere considerato il soggetto? Di che costruzione si tratta?

Che termine può essere sottinteso? Come si rapporta sintatticamente al resto del periodo?

Cuius: qual è l’antecedente (virtuale)? Da che termine è sintatticamente dipendente?

Laturos: da che verbo è retto? Che tipo di struttura costituisce a sua volta?

In che cosa differiscono secondo il tipo di formulazione e costruzione le due prime domande dalla terza, punteggiatura a parte?

Imminentia: che cos’è?

Interfectos: con che termini è concordato?

Quam: qual è l’antecedente?

Ut: che cosa introduce?

Adiceret: qual è il paradigma? Di quale verbo è composto?

 

  1. Ubi haec atque talia velut in commune disseruit, complectitur uxorem et paululum adversus praesentem fortitudinem mollitus rogat oratque temperaret dolori neu aeternum susciperet, sed in contemplatione vitae per virtutem actae desiderium mariti solaciis honestis toleraret. Illa contra sibi quoque destinatam mortem adseverat manumque percussoris exposcit. Tum Seneca gloriae eius non adversus, simul amore, ne sibi unice dilectam ad iniurias relinqueret, «vitae» inquit «delenimenta monstraveram tibi, tu mortis decus mavis: non invidebo exemplo. Sit huius tam fortis exitus constantia penes utrosque par, claritudinis plus in tuo fine». Post quae eodem ictu brachia ferro exolvunt. Seneca, quoniam senile corpus et parco victu tenuatum lenta effugia sanguini praebebat, crurum quoque et poplitum venas abrumpit; saevisque cruciatibus defessus, ne dolore suo animum uxoris infringeret atque ipse visendo eius tormenta ad impatientiam delaberetur, suadet in aliud cubiculum abscedere. Et novissimo quoque momento suppeditante eloquentia advocatis scriptoribus pleraque tradidit, quae in vulgus edita eius verbis invertere supersedeo.

Mollitus: da che verbo deriva? Qual è il paradigma?

Decus: Che caso è?

Mavis: da che verbo deriva?

Sit: come giustifichi questo modo?

Quae: che caso genere e numero è?

Ne: che cosa introduce?

Delaberetur: analizza questa forma verbale

 

  1. Seneca interim, durante tractu et lentitudine mortis, Statium Annaeum, diu sibi amicitiae fide et arte medicinae probatum, orat provisum pridem venenum quo damnati publico Atheniensium iudicio extinguerentur promeret; adlatumque hausit frustra, frigidus iam artus et cluso corpore adversum vim veneni. Postremo stagnum calidae aquae introiit, respergens proximos servorum addita voce libare se liquorem illum Iovi liberatori. Exim balneo inlatus et vapore eius exanimatus sine ullo funeris sollemni crematur. Ita codicillis praescripserat, cum etiam tum praedives et praepotens supremis suis consuleret.

Promeret: da che verbo dipende?

Extinguerentur: come spieghi questo modo?

frigidus iam artus et cluso corpore: quali sono rispettivamente le costruzioni? Di che figura stilistica si tratta?

praedives et praepotens; spiega etimologicamente questi termini.