Greco: traduci le versioni 13-14 a pp. 272-273 di Τριάκοντα, svolgendo per iscritto un’analisi completa delle forme verbali.
Latino: traduci i testi seguenti
Tacito, Annales, XV, 62-64: la morte di Seneca
- Ille interritus poscit testamenti tabulas; ac denegante centurione conversus ad amicos, quando meritis eorum referre gratiam prohiberetur, quod unum iam et tamen pulcherrimum habeat, imaginem vitae suae relinquere testatur: cuius si memores essent, bonarum artium famam fructum constantis amicitiae laturos. Simul lacrimas eorum modo sermone, modo intentior in modum coercentis ad firmitudinem revocat, rogitans «Ubi praecepta sapientiae, ubi tot per annos meditata ratio adversum imminentia?» Cui enim ignaram fuisse saevitiam Neronis? Neque aliud superesse post matrem fratremque interfectos quam ut educatoris praeceptorisque necem adiceret.
Prohiberetur: quale deve essere considerato il soggetto? Di che costruzione si tratta?
Che termine può essere sottinteso? Come si rapporta sintatticamente al resto del periodo?
Cuius: qual è l’antecedente (virtuale)? Da che termine è sintatticamente dipendente?
Laturos: da che verbo è retto? Che tipo di struttura costituisce a sua volta?
In che cosa differiscono secondo il tipo di formulazione e costruzione le due prime domande dalla terza, punteggiatura a parte?
Imminentia: che cos’è?
Interfectos: con che termini è concordato?
Quam: qual è l’antecedente?
Ut: che cosa introduce?
Adiceret: qual è il paradigma? Di quale verbo è composto?
- Ubi haec atque talia velut in commune disseruit, complectitur uxorem et paululum adversus praesentem fortitudinem mollitus rogat oratque temperaret dolori neu aeternum susciperet, sed in contemplatione vitae per virtutem actae desiderium mariti solaciis honestis toleraret. Illa contra sibi quoque destinatam mortem adseverat manumque percussoris exposcit. Tum Seneca gloriae eius non adversus, simul amore, ne sibi unice dilectam ad iniurias relinqueret, «vitae» inquit «delenimenta monstraveram tibi, tu mortis decus mavis: non invidebo exemplo. Sit huius tam fortis exitus constantia penes utrosque par, claritudinis plus in tuo fine». Post quae eodem ictu brachia ferro exolvunt. Seneca, quoniam senile corpus et parco victu tenuatum lenta effugia sanguini praebebat, crurum quoque et poplitum venas abrumpit; saevisque cruciatibus defessus, ne dolore suo animum uxoris infringeret atque ipse visendo eius tormenta ad impatientiam delaberetur, suadet in aliud cubiculum abscedere. Et novissimo quoque momento suppeditante eloquentia advocatis scriptoribus pleraque tradidit, quae in vulgus edita eius verbis invertere supersedeo.
Mollitus: da che verbo deriva? Qual è il paradigma?
Decus: Che caso è?
Mavis: da che verbo deriva?
Sit: come giustifichi questo modo?
Quae: che caso genere e numero è?
Ne: che cosa introduce?
Delaberetur: analizza questa forma verbale
- Seneca interim, durante tractu et lentitudine mortis, Statium Annaeum, diu sibi amicitiae fide et arte medicinae probatum, orat provisum pridem venenum quo damnati publico Atheniensium iudicio extinguerentur promeret; adlatumque hausit frustra, frigidus iam artus et cluso corpore adversum vim veneni. Postremo stagnum calidae aquae introiit, respergens proximos servorum addita voce libare se liquorem illum Iovi liberatori. Exim balneo inlatus et vapore eius exanimatus sine ullo funeris sollemni crematur. Ita codicillis praescripserat, cum etiam tum praedives et praepotens supremis suis consuleret.
Promeret: da che verbo dipende?
Extinguerentur: come spieghi questo modo?
frigidus iam artus et cluso corpore: quali sono rispettivamente le costruzioni? Di che figura stilistica si tratta?
praedives et praepotens; spiega etimologicamente questi termini.